Noodweer(exces).nl

De beste informatie over deze ingewikkelde strafuitsluitingsgronden

Proportionaliteit in overmacht (psychische overmacht)

Doctrine

Kelk

Kelk neemt het standpunt in dat de proportionaliteit vereist dat bij de keuze tussen belangen het zwaarstwegende belang voorrang verdient en dat eventueel voor het even grote belang gekozen mag worden. Er moet voldaan zijn aan de evenredigheid tussen middel en doel, waarbij het middel het begaan van een strafbaar feit is. De functie van de proportionaliteit wordt gerelativeerd door het feit dat psychische overmacht excuseert en niet rechtvaardigt. Daardoor geldt de proportionaliteit minder absoluut. [128]

Wemes

Wemes is van mening dat de evenredigheid tussen middel en doel minder geobjectiveerd wordt en dat er meer wordt gekeken naar de persoonlijke omstandigheden en de persoon van de dader. Het accent bij de afweging ligt op de ervaren drang en de redelijkheid van zijn reactie. Daardoor wordt het proportionaliteitsbeginsel minder streng toegepast bij psychische overmacht. [129]

Strijards

Strijards zegt:

“De congruentie veronderstelt niet altijd dat de dader heeft voldaan aan de ‘psychische zelfcontrole’ die iedereen kan opbrengen. Meestal is de maatstaf van de gemiddelde rechtsgenoot wel voldoende, maar soms moet de rechter meer individualiseren. Maatstaf is eigenlijk steeds: een hypothetisch, normaal persoon, vergelijkbaar met de dader qua ontwikkeling, maatschappelijke positie, opleiding, leeftijd enz.”
[130]

 


[128] Kelk 1998, p. 260.
[129] Wemes in Tekst & Commentaar, aantekening 10d bij art. 40 Sr.
[130] Strijards 1987, p. 93.