Noodweer(exces).nl

De beste informatie over deze ingewikkelde strafuitsluitingsgronden

Proportionaliteit in overmacht (noodtoestand)

Doctrine

De Jong & Knigge

De Jong & Knigge stellen met betrekking tot de proportionaliteitseis dat het belang dat door het plegen van het strafbare feit wordt gered, van meer gewicht moet zijn dan het belang dat door het plegen van een strafbaar feit wordt aangetast. [121]

Dolman

Dolman is van mening dat om de vraag te kunnen beantwoorden of men voor het grootste belang heeft gekozen, de proportionaliteitseis geoperationaliseerd moet worden. Op die manier kan worden beoordeeld of de dader het geringste kwaad koos. Een abstracte vergelijking tussen de belangen zal daarbij het uitgangspunt zijn. De rechter is gebonden aan de waardering die uit het positieve recht blijkt, en die kan worden afgeleid uit de straf waarmee krenking van een rechtsgoed bedreigd is.

“Tegen een categorische keuze voor het perspectief van de dader pleit dat objectieve overmacht een rechtvaardigingsgrond is: of een strafbaar feit gerechtvaardigd is, moet naar objectieve criteria worden beoordeeld.”
[122]

 

Nieboer

Nieboer vindt het een belangrijke voorwaarde dat het gediende niet-strafrechtelijke belang meerwaardig moet zijn aan het geschonden strafrechtelijke belang. Een gelijkwaardig belang lijkt dan niet voldoende, omdat niet valt in te zien waarom het strafrecht dan zou moeten wijken. [123]


[121] de Jong & Knigge 2003.
[122] Dolman 2006, p. 239-241.
[123] Nieboer 1990, p. 258.